Sebze

BALKONDA SEBZE YETİŞTİRMEK

Birçoğumuzun farklı hobileri vardır. Kimisi arabasıyla gezmeyi, kimisi denizde balık avlamayı, kimisi motosikletle gezmeyi, kimisi spor yapmayı, kimisi çiçek yetiştirmeyi ve kimisi de bahçe işleri ile uğraşmayı sever. Biz bu sayımızda evimizin bahçesinde ve balkonda sebze yetiştirmeyi anlatacağız. Evlerimizin içerisinde ve özellikle balkonlarda çiçek yetiştirmeyen insan sayısı azdır. Onlarla ilgilenmek, yapraklarını temizlemek bazen de canımız sıkıldıkça onlarla sohbet ettiğimiz bile olur. Çiçek açtığı zamanda hayranlıkla o mucizeyi izleyenlerin ömürleri artar. Ama çok azımız bahçede sebze işleri ile uğraşır. Özellikle de balkonda sebze üretmek birçok insanın düşünmediği bir hobi olsa gerek.  Öncelikle her canlı için gerekli bir besin kaynağı olan sebze ve meyveler bölgemizde birçok çeşitte yetişebilmektedir. Elbette nemli havayı sevmeyen ürünler bizim bölgemize uygun değildir. Bunlardan birisi kuru soğandır. Kuru soğan daha çok tınılı toprak ve nemsiz kuru havaları sever. Ama domates, patlıcan, biber, maydanoz, fasulye gibi birçok ürün yetiştirme şansımız var. Bizim bölgemizde yaşayan insanların genelde bir köyü hiç olmazsa evinin yanında bir parça bahçesi vardır. Onlar genellikle kendi sebzelerini üretebiliyorlar. Evinin bahçesi olmayanlar ve köyde bir araziye sahip olmayanlar ne yapacak? sorusu akıllara gelebilir. O zaman balkon aklımıza gelir. Evet, yanlış okumadınız. Balkonda saksılar da birçok sebze üretilebilir.  Balkonlar özellikle maydanoz gibi bodur bitkiler için idealdir. Eğer balkonda saksıda limon ağacı yetiştirilir dersek sakın şaşırmayın. En fazla iki yılda bir toprağını değiştirmeniz gereken bu küçük hobiler gerek keyfinize, gerek bütçenize ve gerekse sağlığınıza tartışılmaz katkısı olur. Gübre yok, ilaçlama yok, birde genleriyle oynanmamış orijinal tohumlar bulduysanız değmeyin keyfinize.

Mümkün olsa fotoğrafta da gördüğünüz gibi küçücük bir bahçeniz olsa, oradan birçok ürün elde etme şansınız olacaktır. Bu gördüğünüz bahçe en fazla 15 metrekaredir. Burada size bir yıl boyunca ekip yiyebileceğiniz ürünleri sayarsak;

Marul, Çilek, Kara pancar, Fasulye, Mısır, Sarımsak, Yeşil soğan, Roka, Domates, Biber, Patlıcan, Dolmalık kabak, Bezelye, Maydanoz, Bamya, Kinzi, Dereotu, Nane, Bakla ve birçok çeşit daha. Evet, bunlar pazara götürüp satılacak kadar çok olmaz ama hiç olmazsa birkaç öğünlükte olsa kendi ellerinizle yetiştirebilir bahçeden toplayıp taze teze yiyebilirsiniz.

Ama madem bahçeniz yok o zaman en fazla 5-6 saksı edindiğiniz zaman size bütün yıl boyunca yetecek maydanozu, yazın yaş, kışında kurutulmuş nanenizi, Çileğinizi, yeşil soğanınızı, çileğinizi, bazen domates bazen de yeşilbiberinizi garanti ediyoruz. Gelin bir değişiklik yapalım ve hazır içinde bulunduğumuz Nisan ayında küçücükte olsa varsa evimizin bahçesine, eğer yok ise balkonumuza sebze tohumu ekelim. En fazla yarım günde halledebileceğiniz bir iştir. Sonra onları ara sıra sulayıp büyümelerini büyük bir hayranlıkla seyredelim. Tabi bunları yaparken güneşli bir yer olması gerektiğini de hatırımızdan çıkarmayalım.

Nisan ayında dikilecek sebzeler;  Biberiye, Fasulye, Çilek, Maydanoz (Maydanoz her ay dikilebilir), Semizotu, Kinzi, Nane,  Hıyar, Yeşil soğan.

Mayısta ise;  Domates, (Sırık domates olmalı), Biber, Marul,  Patlıcan.

Temmuz – Ağustos; Turp, Ispanak, Havuç.

Kasım ayında; Bezelye, Bakla, gibi sebzeler.

Toprak hazırlığı; Kolay çözünür humuslu toprak tercih edilmeli. Mümkünse pişmiş hayvan gübresi ile 4/1 oranında karıştırılıp sıkıştırmadan saksının 5/4 doldurulmalı.

Dikim şekli; Tohum ile dikilecek sebzeler 5/4 dolu saksıya ekilir. Sonra üzerine kalan 5/1 oranında toprak ile kapatılmalı. En sonunda üzerine bolca su dökülmeli.

Fide ile dikilecekse; Edinilmiş fideler söz konusu saksıya 5 ile 10 cm arasında (fide boyuna göre) parmakla delinip oraya yerleştirilmelidir. Yanlarındaki boşluğu hafifçe toprak ile sıkıştırmalı. Ve son olarak ıslatacak kadar sulanmalıdır.

Örneğin Sırık domates, Bezelye, Fasulye, Hıyar gibi sebzeler 15-20 cm büyüyünce onlar için sırık veya harak yapılmalı. Bunu da yaparken sebzenin köküne zarar vermemek için mümkün olduğunca uzağından toprağa sokulmalı. Söz konusu sebze yükseldikçe ip olmayan bez parçaları gibi şeylerle bağlayıp sırıkla beraber sebzenin yürümesi sağlanmalıdır.